signature

 foteini

Αιθάλη και ομίχλη στο λεκανοπέδιο.

Απ’ όταν γνώρισα εσένα,
τα στενά περάσματα αγάπησα.

Tον  ναύσταθμο,
τους ισθμούς, τους πορθμούς
και τους κάβους.

Τα βράχια – τραχειά στον ορίζοντα αγάπησα,
λόγγους τ’ αγκάθια στους φράχτες των εθνικών οδών,
τα λίθινα ξωκλήσια, αλειτούργητα, απ’ όταν γνώρισα εσένα

τους αγριεμένους χείμαρρους,
που κατεβάζει η άνοιξη στων ανθρώπων μέσα τις φλέβες,
αγάπησα.

"εμείς, λέει ο συγγραφέας Π. Μάρκαρης,
όσο φεύγαμε απ' τη φτώχεια,  και δεν είμασταν πιά φτωχοί,
νομίζαμε ότι οι αξίες της φτώχειας, μας ήταν άχρηστες
και τις πετάξαμε...

τώρα,
επιστρέφουμε στη φτώχεια
χωρίς αξίες"


το διαβάζω αυτό και σκέφτομαι πώς μπορεί κανείς με δυό μόνο προτάσεις, να πει τέτοια εκπληκτικά πράγματα !


και καλά, πρώτα φταίν τα κεφάλια...
γιά όσα σήμερα όλοι μας περνάμε, φταίν όσοι τους εμπιστευτήκαμε τη μοίρα μας και τον τόπο μας και τη μοίρα των παιδιών μας, και των προηγούμενων, και των επόμενων γενεών τη μοίρα.
φυσικά πρώτα φταίνε οι αρχηγοί και οι κάθε λογιώ κυβερνήτες.

φταίν, γιατί μετά το 1830, από την σύσταση του Ελληνικού κράτους έως σήμερα, δεν κατάφεραν να φτιάξουν ένα αληθινό, ένα αξιόπιστο κράτος, με θεσμούς να λειτουργούν γιά την κοινωνική δικαιοσύνη, γιά την ευημερία, γιά την ειρήνη και την πρόοδο των ανθρώπων.

φυσικά φταίνε πρώτα οι αρχηγοί.
γιατί ήσαν πάντα μες τη διχόνοια, μες τις έριδες, μες τη φιλαυτία και πολλοί απ' αυτούς πάνω απ' όλα έβαζαν το προσωπικό τους συμφέρον κι όχι το καλό γιά την πατρίδα.

φταίν οι αρχηγοί
γιατί ήσαν λίγοι, ήσαν μικροί, δεν είχαν όραμα γιά τον κόσμο, μήτε επαρκείς γνώσεις είχαν, μήτε μυαλό προσανατολισμένο στο καλό, μήτε την ταπεινότητα, τη θέληση, το αίσθημα ευθύνης και την αυταπάρνηση του αρχηγού είχαν, και συχνά, όπως αποδείχτηκε, δεν είχαν μέσα τους ούτε ντροπή...


καλά, πρώτα φταιν τα κεφάλια.
φταίμε και οι απλοί άνθρωποι όμως...
φταίμε κι εμείς.
δεν διστάζω πάντα να το λέω :
δεν γίνεται, γιά τα κακά που περνάει ο τόπος μας, να καταργούμε την προσωπική ευθύνη του κάθε ενός από μας !


φταίμε κι εμείς, γιατί
"όσο φεύγαμε απ' τη φτώχεια,  και δεν είμασταν πιά φτωχοί,
νομίζαμε ότι οι αξίες της φτώχειας, μας ήταν άχρηστες
και τις πετάξαμε...

τώρα,
επιστρέφουμε στη φτώχεια
χωρίς αξίες"

photos 

Foteini

η επίσκεψη σήμερα ήταν 

στο Ισραηλιτικό μουσείο.

είναι συγκλονιστικό, ότι γιά πρώτη φορά είδα από κοντά
ένα πραγματικό
κίτρινο αστέρι,
που κάποιο στήθος το φορούσε άλλοτε...

"Την είδαμε σε μακρινό ταξίδι,
δεν είχε πιά το φόρεμά της
ούτε χτενάκι στα μαλλιά.
......................................

Την είδαμε στην παγερή πλατεία
μ’ ένα αριθμό στο άσπρο της το χέρι,
με κίτρινο άστρο στην καρδιά"

Ας έχει ΕΙΡΗΝΗ ο κόσμος...

μόλις απόψε έμαθα γιά το ερωτηματολόγιο, το λεγόμενο "του Προυστ".


Στα τέλη του 19ου αιώνα, λέει, όταν ακόμη ο Μαρσέλ Προυστ ήταν έφηβος, απάντησε στην αγγλική γλώσσα, σε ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο ανήκε στη φίλη του Αντουανέτα.
 

Την εποχή εκείνη, ήταν συνήθεια ανάμεσα στα μέλη των αγγλικών οικογενειών να απαντούν σε λίστα ερωτήσεων που αποκάλυπταν τις προτιμήσεις και τις αντιλήψεις του ερωτηθέντος. Ο Προυστ απάντησε στο ερωτηματολόγιο περισσότερες από μία φορές. Το αρχικό χειρόγραφο του 1890 βρέθηκε το 1924 και δημοπρατήθηκε το 2003 αντί του ποσού των 102.000 αγγλικών λιρών.

Αργότερα, κατά μία σύγχυση, απέδωσαν λανθασμένα το ερωτηματολόγιο στον ίδιο τον Προυστ.

Όταν έχω λίγο χρόνο θα επανα φέρω εδώ κάποιες ερωτήσεις από το "ερωτηματολόγιο Προυστ" .
Έχουμε και νωρίτερα παίξει το παιχνίδι των ερωτήσεων, χωρίς φυσικά να γνωρίζουμε την ... ιστορική τους διαδρομή !

 «η ομορφιά
δεν εκπορεύεται από πουθενά αλλού, παρά από κείνη τη μοναδική, τη διαφορετική σε κάθε άνθρωπο,
την κρυμμένη ή ορατή πληγή, που φυλάει καθένας μας, εντός του, 
που την περιφρουρεί
και που σ’ αυτήν προστρέχει όταν θέλει να εγκαταλείψει τον κόσμο, για μια πρόσκαιρη αλλά βαθιά μοναξιά.»


"... αυτή η μοναξιά,
όπως την καταλαβαίνω εγώ, δεν σημαίνει αθλιότητα, αλλά, μυστική βασιλεία, δεν σημαίνει βαθιά έλλειψη επικοινωνίας, αλλά, λίγο-πολύ, αμυδρή επίγνωση μιάς απροσμάχητης μοναδικότητας."


Ζαν Ζενέ
«Το εργαστήρι του Αλμπέρτο Τζακομέττι»

συμβαίνουν και καλά πράγματα στη ζωή.
γεγονότα που προκαλούν πνευματικές χαρές,
μα και βαθειές, εγκόσμιες χαρές.

συνάντησα ανθρώπους καλούς καγαθούς.
άξιους ανθρώπους, που παράγουν καλά γεγονότα...
και γνωστούς, φίλους...
με όλες τις δυσκολίες του, είναι σαν ένας ιστός, σφιχτά κι ωραία πλεγμένος...
μπορώ και σολάρω εκεί μέσα... εντελώς αβίαστα... είμαι στα νερά μου...

με συγκινεί κάθε φορά που συναντάω την εκτίμηση, τη συντροφικότητα και την αγάπη των ανθρώπων.
μου φαίνεται σπουδαίο. είναι ένα στήριγμα ζωής...

κατά τα άλλα,
το σπίτι πλέει σαν κιβωτός, γεμάτο φωνές και δράση.









   

εξωτερικά ,
αυτόν τον καιρό ζω με αρκετόν  δικό μου κόσμο. 
εντατική προσπάθεια και κούραση.
χτες βράδυ, όταν ξάπλωσα με πονούσε απ' την κούραση όλο το σώμα μου, απ' το κεφάλι, ως την άκρη των ποδιών.
φυσικά δεν παραπονιέμαι... ίσα - ίσα, κάνω πράγματα που θέλω...

εσωτερικά ,
μήτε μιά στιγμή, μήτε μία, δεν μου διαφεύγει ο παραβιασμένος χρόνος. 
εσωτερικά,
je m' enf et j' av ma s,
γυμνόπους.

η άνοιξη προχωράει καλπάζοντας.
τελείωσαν γιά φέτος οι παγωνιές (δεν τραβήξαμε και λίγες...)
παρ' όλ' αυτά, το βράδυ δεν μπορείς να καθίσεις ακόμα άνετα έξω.
τα βράδυα έχει λίγο ανοιξιάτικο κρύο.
να προσέχετε το κρύο.
και τις κρύες.

στο κελί

βλέπω απόψε ένα ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ, για τον τρόπο με τον οποίο, οι μεγάλες δυνάμεις μοίρασαν μεταξύ τους , τον 19^ο αι., την Αφρικανική ήπειρο. 

La race blanche ! Φοβερό !

Η υστεροβουλία και η ξεδιαντροπιά, που ονοματίζει την βαρβαρότητα «διπλωματία, εκπολιτισμό» κ.τ.λ… 

Όταν ήμουν έφηβος ήθελα να πάω στην Αφρική, να δουλέψω για το ίδρυμα Ραούλ Φολλερώ. Διάβασα τότε ό, τιδήποτε υπήρχε, από τα ταξίδια του Λίβινγκστον και του Στάνλεϋ.

Έτσι κι αλλιώς, μ’ αρέσουν πάντα τα ταξίδια, οι ταξιδευτές, οι περιπέτειες, οι εξερευνήσεις - σε κάθε επίπεδο - και φυσικά οι κάθε λογιώ εξερευνητές.

Θυμάμαι τα ποτάμια… Ο ποταμός Σενεγάλης, ο ποταμός Ζαμβέζης, ο ποταμός Κόγκο, ο ποταμός Νίγηρας.

Κι ας μην πιάσουμε τώρα τον Νείλο...

Τελευταία, λόγω του φωτογράφου Hans Silvester, βρήκα τον ποταμό Όμο και τις φυλές της κοιλάδας του.

Κι ακόμα, τελευταία συνάντησα μιά σπουδαία, μια σπάνια Κυρία, μία «επίμονη κηπουρό», που έχει αφοσιωθεί κι έχει αφιερώσει όλη της τη ζωή στην Αφρική.

Γνωρίζω φυσικά, ότι αυτές οι λέξεις, «αφοσιωθεί και αφιερώσει» , δεν δίνουν πλέον έννοιες αυτονόητες στη σημερινή κοινωνία. Είναι έννοιες που δεν υπάρχουν ή τουλάχιστον δεν συνηθίζονται πιά. Σπάνιες λέξεις, άγνωστες κι ακατανόητες στον  κόσμο.
Σχετικά με πολύτιμες έννοιες που έχουν χαθεί,
το έχω ξαναπεί ως απλό παράδειγμα, οι δυό παππούδες μου που ήσαν έμποροι, καθώς και πολλοί άνθρωποι, τω καιρώ εκείνω, τις εμπορικές συμφωνίες τους, τις έκλειναν διά απλής χειραψίας ! πάει να πει, με το σφίξιμο του χεριού. Χωρίς να υπογράφουν συμφωνητικά. Το σφίξιμο του χεριού ίσον συμβόλαιο.

Αυτό δεν υπάρχει πιά. Αν το κάνεις ή αν το προτείνεις σήμερα στο εμπόριο, θα γελάνε… θα σε πάρουν για τρελό.

Το ίδιο ακριβώς έχει συμβεί αντίστοιχα και με τις ανθρώπινες έννοιες «αφοσιώθηκα» και «αφιέρωσα». Δεν υπάρχουν. Κι αν το κάνεις ή αν το προτείνεις σε ανθρώπινο επίπεδο, αν κάποιος βρε παιδί μου, το «έχει» και κρίνει ότι αξίζει να το δωρίσει, θα γελάνε… σε παίρνουν για τρελό.

Δεν αντέχει τέτοια η εποχή μας… 

Παρ όλ' αυτά, θεωρώ ότι η Αφρική είναι μιά υπόθεση, ένας προορισμός, που το δικαιούται και το αξίζει... 

Ας είναι…

Σήμερα, 

ξυπνήσαμε μέσα σ’ ένα κίτρινο σύννεφο. Οι γύρω λόφοι ήσαν βουτηγμένοι σε μιαν αχλύ . Σκέφτηκα πως ήταν ανοιξιάτικη γύρη στον αέρα. Απόψε όμως άκουσα, ότι  είναι κίτρινη σκόνη, φερμένη από την Αφρική.

Στο μεταξύ, η φύση μέσα στα περβόλια οργιάζει.

Είναι δύσκολη εποχή η άνοιξη. Συχνά, με εξουδετερώνει.

Σα να σου τραβάει ένα γερό κροσσέ στα μούτρα και σε ξαπλώνει ανάσκελα.

Είδα τη  θάλασσα.  

ο Ηριδανός ποταμός

photo 

foteini

signature

foteini

ο Χατζής του Ηριδανού ποταμού εγώ,

μονοθεϊστής, λατρεύων λίθους 

και σταγόνες ύδατος ...

"Ν' ακούς αγάλματα πέτρινα και ρυάκι Εμπεδοκλέους είναι μαγεία.

Προπαντός αν περπατείς γυμνόπους".

Οδ. Ελύτης

Εκ του πλησίον

αισθάνομαι αληθινά τυχερή, που σήμερα, είδα από κοντά 

ένα εκπληκτικό μουσείο, 
το μουσείο

Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα 

γεμάτο αυθεντικά έργα λατρεμένων καλλιτεχνών...
οι γενιές των σπουδαίων Ελλήνων, από το 1920 ως τα χρόνια μας !

αν είχα λίγο κέφι, κι αν αυτές τις μέρες δεν σπαρταρούσε σαν το ψάρι τρομαγμένη μέσα μου η καρδιά μου, θάχα υπομονή και θα δοκίμαζα να κατασκευάσω ένα μικρό, ερασιτεχνικό  φυσικά, βιντεάκι, γιά να φανερώσω λίγη απ' την ομορφιά που αντίκρυσαν σήμερα τα μάτια μου...


οι θησαυροί του μυαλού και των χεριών των ανθρώπων, ήσαν εκεί συγκεντρωμένοι !
και οι θησαυροί του χαρακτήρα των ανθρώπων ! 



συλλογίζομαι, τι κύκλους κάνει η ζωή, και τι παιχνιδίσματα... 
στα παιδικά χρόνια, όταν πήγαινα με τον πατέρα μου ν' αγοράσει πουκάμισα, πώς να ήξερα τότε, ότι εκεί, τόσο μα τόσο κοντά, υπήρχε μιά τέτοια εστία δημιουργίας !  κι ότι κάποια  μέρα στον ίδιο αυτόν οικείο χώρο, θά μπαινα σαν πουλί τρομαγμένο , να πάρω δύναμη απ' την τέχνη...
τι ανύποπτοι είμασταν!...


τέλος σκέφτομαι , πως αγαπώ πάρα πολύ τους ανθρώπους.
τα πάθη
και τη δημιουργία τους.




"μάνα μου είν' η γη..."




  

τα νοσοκομεία
μας κάνουν να κοιτάζουμε προς τα μέσα μας.

ακόμα, μας διδάσκουν ταπεινότητα.

αισθάνομαι αληθινά τυχερή, που εχτές είδα από κοντά 

στην Αθηναϊκή οικία - μουσείο  

Άγγελου & Λητώς Κατακουζηνού

αυθεντικά έργα λατρεμένων καλλιτεχνών

photos

foteini

Chagall

la tete blonde de Lito dans le bleu Chagall

Picasso

Τσαρούχης

χειρόγραφο της Μυρτιώτισσας

Χατζηκυριάκος Γκίκας

αγαπώ τα τζάκια
και, ως υλικό, αγαπώ πολύ το μάρμαρο.

εδώ το τζάκι είναι από κόκκινο μάρμαρο - rosso antico

αγαπώ πολύ και τα χαλιά.

πάνω σε αυτό το χαλί, έχουν πατήσει ιερά τέρατα, της εποχής του '30...

τι ωραία είναι τα έργα των χειρών των ανθρώπων ! 

η Ισημερία της ποίησης !

 σκέφτομαι, τι έχουν γράψει οι άνθρωποι !...

και πόσο, και με ποιόν τρόπο, η ποίηση είναι μέσα στην πραγματική ζωή μπασμένη !...

 

Η καλαμιά  
Ένας αντρειωμένος Ποταμός μια μέρα στη χαριτωμένη Καλαμιά μιλάει:
«Όποτε κι αν στρίψω, σε θωρώ εδώ πέρα
στο δικό μου πλάι.
 
Κι όταν ζευγαρώνω σ’ αγκαλιά γαλάζια
τ’ άστρ’ από κει πάνω, τ’ άνθη από δω χάμου,
γέρνεις κι αγναντεύεις με καημούς και νάζια
τ’ αγκαλιάσματά μου.
 
Κι όταν οργισμένος χύνομαι στο δρόμο
Και χαλάω, συντρίβω κόσμο σαν το Χάρο,
Καρτερείς αθώα, στέκεις δίχως τρόμο
να σε συνεπάρω.

Αλλά κι αν σε τρώει τ’ αγριομανητό μου,
Πάντα στο πλευρό μου ζεις αναστημένη·
Από με τι ελπίζεις; Πάντα στο πλευρό μου
Μνήμα σε προσμένει!»


Κι αποκρίθη εκείνη γέρνοντας επάνω
Στα πρασινισμένα πόδια του θλιμμένα:
«Δεν μπορώ να ζήσω, μήτε να πεθάνω
μακριά από σένα!»

πλάϊ στο ζωηρό φούξια
άνθισε κι ένα πάλ , λίγο σαν κίτρινο !

πήρα χθες απ' τον Ευριπίδη το βιβλίο της Αρβελέρ "γιατί το Βυζάντιο".
το ξεκίνησα κι έχει φυσικά ενδιαφέρον...
ό, τι διαβάζω στις πρώτες σελίδες, το έχω συναντήσει και στο βιβλίο του Ζακυνθηνού.
τα χωνεύω όμως πολύ σιγά... αργά...
τα γυρίζω στο μυαλό μου, τα αναμασάω κι έπειτα τα χωνεύω. αργά πάντως...
έτσι κι αλλιώς, τα "Βυζαντινά" τα αγάπησα και τα προσεγγίζω συνειδητά μόλις τα τελευταία χρόνια... 
αυτόν τον καιρό, δεν είμαι ευχαριστημένη με τον εαυτό μου ή είμαι πρώτη φορά, μάλλον, τόσο δυσαρεστημένη με μένα...
άλλα πιάνω, άλλα αφίνω, άλλα αφίνω, άλλα πιάνω.
αποσταθεροποίηση.
δεν είμαι μαθημένη έτσι...
καταλαβαίνω, πως ένας άνθρωπος δεν γίνεται να λειτουργεί συνέχεια στην τσίτα, σαν στρατιώτης, μήτε συνέχεια με βλέψεις πρωταθλητισμού.  τι γίνεται όμως, αν έτσι έχεις μάθει, έχεις εκπαιδευτεί ή έχεις συνηθίσει να ζεις ; 
δεν μου ταιριάζει η σημερινή αποσταθεροποίηση. με βασανίζει.
με βασανίζει και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα. τίποτα καλό δεν προμηνύεται.
τίποτα ενθαρρυντικό δεν φαίνεται να σχεδιάζεται...
αυτή εδώ η γενιά των παιδιών που είναι ανάμεσα 25 έως και 35 χρονών, ίσως είναι η πιό μορφωμένη, η πιό καταρτισμένη κι εφοδιασμένη γενιά νέων στην Ελλάδα, από ποτέ ! δεν γίνεται, αυτά τα παιδιά, όλη σχεδόν η νεολαία, να κάθονται ανήμπορα και να επαιτούν γιά μιά κακοπληρωμένη, ανασφάλιστη κι ανύπαρκτη δουλειά...
όσο υπομονή κι αν λέμε, όση υπομονή και καρτερία κι αν δείχνει ο κόσμος, δεν μπορεί αυτό να διαρκέσει γιά πολύ ακόμα. 
ανθρωποθυσίες είναι αυτές. ή η νεολαία φεύγει μακριά ή κάθεται εδώ εγκλωβισμένη κι ανήμπορη. ανθρωποθυσίες είναι... το σκέφτομαι διαρκώς, το αντιμετωπίζουμε διαρκώς με τα παιδιά γύρω μας  και μου φαίνεται φοβερό.
στους καιρούς που ζούμε, δεν με τρομάζει η φτώχεια. μπορούμε όλοι μας να ζήσουμε πιό φτωχικά. φτωχικά. δεν είναι αυτό το χειρότερο... το χειρότερο μου φαίνεται είναι αυτό που συμβαίνει στη νεολαία. άλλοι φεύγουν, άλλοι στέκουν απελπισμένοι, άλλοι στρέφονται σε λογιώ λογιώ αντικοινωνικές αντιδράσεις...
δεν ξέρω τι μπορούμε να κάνουμε γι αυτό, δεν γίνεται όμως να στεκόμαστε όλοι εμείς ξαφνιασμένοι κι αμήχανοι ...
επαναπροσδιορίζομαι κι αναθαρρώ κάπως, όταν παρακολουθώ όσα λένε κάποιοι πνευματικοί, σοφοί άνθρωποι, που κατά καιρούς καλούνται στις τηλεοράσεις ή στον τύπο και μιλάνε, γιά διάφορα θέματα. ο Ράμφος, ο Γιανναράς, ο Γραμματικάκης, προχτές ο Γεωργουσόπουλος, διάφοροι  σημαντικοί επιστήμονες και  καλλιτέχνες.
όλοι και όλα επιστρέφουν πίσω, στις ρίζες μας, στην Γενική Παιδεία και την Ελληνική Γλώσσα.
τι να λέμε τώρα ;!  υπάρχει σήμερα κάποιος στο προσκήνιο, σε κρατικό επίπεδο εννοώ, υπάρχει έστω κι ένας, που να σκοπεύει ή να θέλει ή να ξέρει ή να νογάει να δουλέψει σ' αυτήν την κατεύθυνση ; !
πονάει η ψυχή...

κι άλλα γεννητούρια στη γλάστρα είχαμε...

photos

foteini

Γένεσις 9, 13

« τὸ τόξον μου τίθημι ἐν τῇ νεφέλῃ,

καὶ ἔσται εἰς σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ τῆς γῆς»

signature
foteini

Ο φόβος 

έχει χρώμα κόκκινο.

Κόκκινο, καθώς τα μικρά φρούτα του δάσους.

Ή, καθώς το κόκκινό μου παλτό

Ή καθώς ένα, του πάθους πορφυρό τριαντάφυλλο, καρφιτσωμένο αιώνες πάνω στο στήθος μου

Κόκκινο, σαν το εαρινό παράπονο της παπαρούνας

Κόκκινο, σαν Μαυροδάφνη και σαν Commandaria της Ευχαριστίας

Κόκκινο, όπως ο σάρδιος, όπου ο καθήμενος όμοιος οράσει …  

Καθώς το στήθος του κοκκινολαίμη που μας συντροφεύει

Κόκκινο, όπως  la luna rossa σου

Ή, όπως μια φέτα κρύο καρπούζι ένα ντάλα μεσημέρι καλοκαιριού

Κόκκινο σαν του Stravinsky το πουλί της φωτιάς

Σαν το φιλί του Rodin κόκκινο

Ο φόβος

έχει χρώμα πορτοκαλί

Καθώς, που ο ήλιος δύει στο Ιόνιο , στη ράχη των Διαποντίων Νήσων

ή καθώς, που ο ήλιος δύει  στην Αρμορική, μέσα στη Μάγχη

ή, όταν ο ήλιος δύει στο ναό του Ποσειδώνα, στο Σούνιο

Σαν μιά πορτοκαλιά που φύτεψα στη γλάστρα της αυλής

Πορτοκαλί, σαν του πατέρα τα πορτοκαλί τριαντάφυλλα

Ο φόβος

έχει χρώμα κίτρινο

Καθώς η διψασμένη έρημος, κίτρινο

Ή κίτρινο, σαν τον χρυσό του Μπαχρέϊν

Το ημερωμένο σου άγριο κίτρινο

Κιτρινισμένα φύλλα καστανιάς το φθινόπωρο

Κίτρινο όπως το στάρι, μήνα Αύγουστο

Της μαργαρίτας «μ’ αγαπάς δε μ’ αγαπάς» το κίτρινο

Χωράφια στον νότο με ηλιοτρόπια, στην Άρλ του Van Gogh

Κίτρινο, ως ήλεκτρον Βαλτικής

Ο φόβος

έχει χρώμα πράσινο

Πράσινο καθώς "τα πεύκα της Αππίας οδού, τα πεύκα της Ρώμης", της Αττικής τα πεύκα

Καθώς τα αειθαλή κυπαρίσσια της μέσης Κέρκυρας και του Αγίου Μάρκου

Πράσινο, σαν τα έλατα του Αίνου και του Salzburg τα σκοτεινά έλατα

Το άπλετο πράσινο στον ελαιώνα της Άμφισσας

Το πράσινο κατά Cézanne , au  vieux sol natal

Το πράσινο από το τετράφυλλο τριφύλλι

καρφιτσωμένο στο πέτο του δικού σου παλτού

Ο φόβος

έχει χρώμα μπλέ

Το μπλέ της Παναγιάς της Θαλασσινής

Το μπλε στα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας

στης Πάφου τα ψηφιδωτά και της Πέλλας

Το μπλε αρόδο, ανάμεσα Παξούς κι Αντίπαξους

Της Μεσογείου το μπλε, της Καλυψώς, της Κίρκης, των Σειρήνων

Το μπλε θερμό, στα Farasan Islands 

Του Βοσπόρου το μπλε και των πηγών του Αώου

Στου Canałasso τα σκοτεινά νερά, μπλε του σαπφείρου

Το μπλε του Monet στα Nympheas

Του Αιγαίου το πανώριο μπλε

Ο φόβος

έχει χρώμα γαλάζιο

Το γαλάζιο του ελληνιστικού λόγου κάλαϊς

Γαλάζιο, στα λουλακί παραθυρόφυλλα των Κυκλάδων

Στους τρούλους του Αιγαίου

και στα θαλάσσια σπήλαια

Στα απομεινάρια αρχαίων ρωμαϊκών γυαλιών

Γαλάζιοι ουρανοί του Chagall

Της Αττικής τα γαλανά ουράνια

Ο φόβος

έχει χρώμα μωβ

Το μωβ του μενεξέ, του πανσέ, της ανεμώνης, του υάκινθου

Το μωβ του κρόκου, του κυκλάμινου, της καμπανούλας, της βιολέτας

Των ίρις το μωβ, του λούπινου, της λαδανιάς, της θρούμπας, του στουρέκι

Σαν μωβ σατέν, του φθινοπώρου η διάθεση, η άγρια ορχιδέα και το ρείκι

Μωβ το θυμάρι στον Υμηττό

Ο φόβος

έχει χρώμα λευκό.

Λευκό, όπως ένα αναπάντεχο λουλούδι κάκτου

Άσπρο, σαν τη σκληράδα του Πεντελικού μαρμάρου

Άσπρο, σαν των Καρυάτιδων την αρετή

Το άσπρο της ευλάβειας

Ο φόβος στο χρώμα της Blanche 

Το λευκό της Ροδόπης χειμώνα καιρό, και το άσπρο άνθος των Άλπεων

Της Megève το κατάλευκο χιόνι, οι γεωμετρικές νιφάδες στο Würzburg

Άσπρο, σαν το λευκό κοράλλι , που βούτηξα ένα πρωί κι έβγαλα, απ’ τα νερά της Ερυθράς θάλασσας

Ο φόβος

έχει χρώμα μαύρο

Μαύρο, τις νύχτες με ομίχλη πάνω στη γέφυρα του Καρόλου

Στου Ντράγιερ τα μαυρόασπρα ποιήματα

Στου Τσάρλυ Τσάπλιν τις βωβές ταινίες

Στη Γκουέρνικα, διά χειρός Picasso

Φτερούγες μαυρόασπρες, στου Τσαρούχη τους μήνες

Στον «Μοναχό» με σινική και κάρβουνο , διά χειρός Φωτεινής .

"τόξον 

εἰς σημεῖον διαθήκης"

ο φόβος
έχει του ουράνιου τόξου τα χρώματα

La sémiotique de la peur

τι χρώμα να χει άραγε ο φόβος ;

 

στριφογυρίζει στο μυαλό μου η παραβολή με τα τάλαντα.
πώς "ξοδεύουμε" τη ζωή και τον χρόνο μας ;

κοίταζα σήμερα ετούτην τη νεανική φωτογραφία σου.
γιά πρώτη φορά πρόσεξα την ημερομηνία, που είχες γράψει πίσω, με τον γραφικό σου χαρακτήρα :
23 Φεβρουαρίου 1952.
εικοσιδυό χρονώ ήσουνα...

και ξάφνου σκέφτηκα, ότι στις 23 Φεβρουαρίου βράδυ, χρόνια μετά, εκοιμήθηκες.

26 Φεβρουαρίου, ημέρα των γενεθλίων σου, ετάφης...

καταπληκτική είναι η ζωή των ανθρώπων !

μνήμη
πατρός 

άνθισε στη γλάστρα ο πρώτος υάκινθος.

δε χορταίνω να το κοιτάζω αυτό το φυτό !

περιμένω να ιδώ αν θά χουμε κι άλλα χρώματα...

ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και
ακραία κοινωνικά φαινόμενα, καθώς και
ακραία πολιτικά φαινόμενα
και πάει λέγοντας...

ψευτοδιαβάζω...
συγχρόνως τη Θαλασσινή Ωδή, Πεσσόα - Άλβαρο ντε Κάμπος, τους Δίδυμους της Βενετίας του Γκολντόνι και ξεκίνησα το Χειρόγραφο της Άκρα, του Coelho.
στην πραγματικότητα όμως, ΨΕΥ ΤΟ ΔΙΑΒΑΖΩ...
ανόρεχτα, χωρίς μυαλό μήτε γιά διάβασμα, μήτε γιά τίποτα.

είδαμε χτες στην Ταινιοθήκη "φιλιά εις τα παιδιά", στριφογύρισα και μέσα σ' αυτά τα δρομάκια που μ' αρέσουνε...
αλλάζει αλματωδώς αυτή η γειτονιά ! ήδη, έχει από πέρυσι το χειμώνα μεγάλη κι ολοφάνερη αλλαγή...
ανακάλυψα κι ένα μαγαζί με χειροποίητες εκ πλη κτικές τσάντες, άδικα όμως έκανα χαρά, γιατί ήσαν ακριβές ...
τέτοιες μέρες, τέτοια λόγια...

τι άλλο ; πλημμυρίσαμε σήμερα... φτάσαμε με το νερό ως το γόνα.
στενοχωρήθηκα πολύ γιά το παιδί που τρόμαξε μες τα νερά κι "έφυγε..."
δεν ξέρεις από πού να τα προφυλάξεις, τα παιδιά...

τα ποτάμια της πόλης των Αθηνών !
Κηφισός κακοποιημένος, Ιλισσός, Ηριδανός μπαζωμένοι...
που-θε-νά, που-θε-νά σε Ευρώπη, σε Αμερική, δεν έχει γίνει τέτοιο αίσχος... αίσχος !
ο μπαζωμένος φυσικός πλούτος της πόλης των Αθηνών...


τι άλλο ;
α, έχω φτάσει τη δουλειά ακριβώς στη μέση.
αργάαα αργάα, βαριάαα βαριάα...
μου αρέσει να αυτοσαρκάζομαι.

signature

foteini

Πρόκλου και Ιλαρίου μάρτυρος

Βερονίκης της αιμορροούσης σου,

αιμορροούσης κατ’ εξακολούθησιν...

Σε κολυμπήθρα βρίσκομαι βραχώδη και πήλινη.

Το δυτικό τοίχωμα αυτής, όρος Αιγάλεω λέγεται.

Στην λίμνη Κωπαϊδα των παλαιών ημερών

εργάτες σκυμμένοι στον ήλιο μαζεύουνε τώρα κρεμμύδια.

Ελιές παντού,

έρμη πατρίδα…

Στους λόφους, τους κάμπους με τ’ αφράτα χώματα, τους στερεμένους χείμαρρους, 

ελιές παντού.

Χεριές δεμάτια, χόρτο του ώριμου κίτρινου,

γεράκια νεοσσοί, να σοζυγιάζονται μες τα σιταροχώραφα.

Βραγιές στοιχημένες τα τρυφερά σου κλήματα,

έρμη πατρίδα.

Στη Λάρισα των Πελασγών, φυτρώνει το ρύζι.

Στ’ Αμπελάκια ρυζάρι

Βαθειά κόκκινα νήματα,  ξεβάψανε κι αυτά μες τη διχόνοια,

έρμη πατρίδα.

Κυπρίνοι ταξιδεύουν στον Πηνειό

Στρωμένες κρεβατίνες στη Ραψάνη

Γκορτσές παντού κι Ελληνικές πικροδάφνες.

Τούμπες σεπτές σπαρμένες ένα γύρο,

άσπλαχνα αλέτρια οργώνουν τα πολύτιμα σπλάχνα τους

Ηλιοτρόπια να λατρεύουν τον ήλιο

Γούρνες μ’ αγκάθια κι ερωδιούς

Τι καλωσύνη ο τόπος σου,

έρμη πατρίδα …

απόψε, θα χιονίσει στα χαμηλά, είπε το ραδιόφωνο.
όμως τα πρακτικά σημάδια δείχνουν και κάτι άλλο, πέρα απ' αυτό, που οι επιστήμονες προβλέπουν μέσα στους  δοκιμαστικούς θαλάμους, προαγωγής της μετεωρολογίας...
ήδη από τις 6 σήμερα το πρωί, άρχισε μέσα στα πεύκα να λαλεί ένας μοναχικός κότσυφας.
αυτό, καθώς και η τρελή μυγδαλιά που άνθισε στο καταχείμωνο, είναι τα αδιάψευστα σημάδια, ό, τι ζυγώνει κι εφέτος η άνοιξη.

ξύπνησα με τους στίχους του τραγουδιού, που είχα αποβραδύς στο νου μου
"αφού είσαι πιο καλά χωρίς εμένα..."

Και το όνομα αυτής “Ahmose”, που σημαίνει “η Σελήνη γεννήθηκε” !

24 ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΕΣ   

από γενιά

ή, γυναίκες που διακρίθηκαν σύμφωνα με την ιδιότητα και το κύρος τους κατά την ιδιωτικότητά τους αλλά και στα δημόσια πράγματα

ή, γυναίκες που διακρίθηκαν για άλλους κοινωνικούς λόγους .

Γυναίκες της Μεσογείου, από τον 10ο έως τον 5ο αι. π.Χ.

Κύπρος – Σαλαμίς

Κρήτη – Ελεύθερνα

Αθήναι

Εύβοια – Λευκαντί

Ελευσίνα

Σίνδος

Αρχοντικό

Αιγές της Μακεδονίας

Ιταλία – Chiaramonte

Guardia Perticara

Aliano – Alianello

Cerveteri

Vetulonia

Sirolo – Numana

Verucchio – η περιοχή ήλεγχε τον ποταμό Marecchia και τον χερσαίο άξονα ανάμεσα στην Εμίλια Ρομάνα και την ενδοχώρα της Ετρουρίας.

Bologna

Marsiliana d’ Albegna

Tarquinia

Ό, τι συνόδεψε τις ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΕΣ στον ενταφιασμό τους,

τα προσωπικά τους αντικείμενα, τα ταφικά ήθη αλλά και τα υλικά, φανερώνουν τις σχέσεις , στην εποχή, που υπήρχαν ανάμεσα σε Κρήτη, Κυκλάδες, Αττική, Πελοπόννησο, Εύβοια, Δωδεκάννησα, Μικρά Ασία, Κύπρο, Φοινίκη, Συροπαλαιστινιακή ακτή, Εγγύς Ανατολή, Αιγαίο, Ιταλία, Σικελία και Ετρουρία. 

Διακρίνουμε ακόμα την εξοικείωση με το Μινωϊκό – Μηκυναϊκό παρελθόν της Κρήτης, όσο και με την Ανατολή.

Τάφος

Marsiliana d’ Albegna → Ετρούσκοι :

Λαός της αρχαίας Ιταλίας, ήσαν εγκατεστημένοι, από τον 8^ο π.Χ. αι, στην περιοχή όπου η σημερινή Τοσκάνη, Ούμβρια (έως τον Τίβερη ποταμό), Βόρειο Λάτιο και Λιγυρία, Εμίλια Ρομάνα και Λομβαρδία.

Από τον 8^ο αι., οι επαφές τους με Έλληνες και Φοίνικες εμπόρους , καθώς και με τους Έλληνες αποίκους της Ιταλίας, συνέβαλαν στην εξέλιξη του Ετρουσκικού αλφαβήτου.

Από το μουσείο Gregoriano Etrusco

Τάφος Regolini  Galassi .

Η γυναίκα ασκούσε ιερατικά καθήκοντα.

Μελανοδοχείο με χαραγμένο το Ελληνικό αλφαβητάριο, σε δεξιόστροφη γραφή, δηλώνει την μόρφωση.

Βραχιόλι – αναφορά στο εραλδικό σχήμα της Πότνιας Θηρών, της Κυρίας των θηρίων.

Sirolo – Numana (κοντά στη σημερινή Ανκόνα)

Περίφημη βασίλισσα, Ιέρεια, Μάγισσα.

Αιγές Μακεδονίας

Τάφος 9^ου π.Χ. αι.

Η Λυδή (?) αρχόντισσα πιθανόν να ήταν Ιέρεια .

Φέρει περιδέραιο με 36 ψήφους σαρδίου.

Στον ημιπολύτιμο λίθο αποδίδονται ζωογόνες ιδιότητες.

Ίσως είναι η μητέρα της Γυγαίας, κόρης του Αμύντα Α΄ της Μακεδονίας.

Μυροδοχείο γυάλινο, Φοινικικό.

Σίνδος Θεσσαλονίκης

Η γυναίκα ήταν Ιέρεια.

Παραδοσιακή ταφή των Μακεδόνων, με ωραίο χρυσό, προσωπεία  και κοσμήματα .

Κρήτη

Στήλη της Κλώθουσας → ("Εύλινος" =καλώς κλώθουσα )

Τάφος της πρωτοαρχαϊκής κοινωνίας της πόλης.

Στις Ν.Α. παρυφές του ορεινού όγκου της Ίδης, στο χωρίον Πρινιάς, επάνω στον λόφο Πατέλα, εντοπίσθηκε ανθρώπινη παρουσία από το 3.000 π.Χ.

Η υφαντική, ως κοινό στοιχείο των πριγκιπισσών.

Ελεύθερνα

Οι 4 γυναίκες ενταφιάσθηκαν τοποθετημένες με την ημερήσια τροπή του ήλιου, από την Ανατολή η νεαρότερη, προς τη Δύση η γεροντότερη.

Μία ή περισσότερες από αυτές είχαν Ιερατικά καθήκοντα.

Αθήναι, οδός Πειραιώς

Γεωμετρική περίοδος, Τάφος XIII, 735 - 720

Πριγκίπισσα των Πεντακοσιομεδίμνων

Η δέσποινα του οίκου – αναφέρεται και στον Όμηρο – ασκεί την επιτήρηση, τη διαχείριση και το μοίρασμα των προμηθειών, οίνου, σίτου.

Ελευσίνα

Η γυναίκα ήταν Ιέρεια της Ίσιδος

Πόσο πολύ με γοητεύουν τα υλικά !
 

Αδράχτια και πόρπες από ήλεκτρο.

Σφραγιδόλιθοι από σάρδιο.

Σκαραβαίοι από φαγεντιανή και ήλεκτρο.

Οστέϊνα αντικείμενα.

Στεατίτης λευκός

Στεατίτης σμαλτωμένος

Γυάλινο, Φοινικικό μυροδοχείο.

Κεχριμπάρι της Βαλκτικής

Χαλκός Βronze

Μπρούτζος

Πηλός ροδόωχρος

Χρυσός

Σμάλτο

Ορεία κρύσταλλος

Ελεφαντοστούν

Κορνεόλη , Σάρδιο

Γυαλί

Φαγεντιανή

Ορείχαλκος

Ήλεκτρο

Ασήμι

Αλάβαστρος

Σίδηρος

Ξύλο .

Λίγες προσωπικές σημειώσεις

Από την ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

'Πριγκίπισσες της Μεσογείου στην αυγή της Ιστορίας'

13 Δεκεμβρίου 2012 - 10 Απριλίου 2013 

..............................................................

"και ο καθήμενος 
όμοιος οράσει λίθω ιάσπιδι και σαρδίω, 
και ίρις κυκλόθεν του θρόνου 
όμοιος οράσει σμαραγδίνω."

................................................................


μιά μέρα πριν, 
συνάντησα τη λέξη "σάρδιος", πρώτη φορά στη ζωή μου.
αναρωτήθηκα πώς άραγε να είναι αυτός ο λίθος, ο σάρδιος,
τι λογιώ να ναι το χρώμα του και ποιά η λίθινη υφή του...



μιά μέρα μετά,
επισκέφθηκα στο μουσείο τις "ΠΡΙΓΚΗΠΙΣΣΕΣ".
τον 9ο αιώνα π.Χ., η αρχόντισσα του τάφου των Αιγών,
- Δέσποινα των Αιγών, ίσως μητέρα της Γυγαίας, κόρης του Αμύντα Α' της Μακεδονίας -
φορούσε κατά την ταφή της περιδέραιο από σάρδιο λίθο,
στον οποίο αποδίδονταν ζωογόνες ιδιότητες !

δεν πίστευαν τα μάτια μου στην τόση καλοτυχία !
στάθηκα μαγεμένη, σχεδόν αποσβολωμένη και κοίταζα το απλό περιδέραιο...
μικροί λίθοι πολύτιμοι, βαθύ ροζ, το όμορφο της άγουρης ρώγας ροδιού,
που θανατώνει το έρεβος στην ωριμότητά της ! 

"και ο καθήμενος

όμοιος οράσει λίθω ιάσπιδι και σαρδίω..."

έχω τελειώσει το ένα τρίτο της δουλειάς.
πηγαίνω πολύ αργά, πάρα πολύ αργά, σαν χελώνα θά λεγα...
κάνω ό, τι μπορώ, όσον αφορά στον χρόνο που διαθέτω.
ελάχιστο χρόνο δηλαδή. ολημερίς τριγυρίζω άκεφα κι έπειτα το πιάνω το βράδυ.
παρ' όλ' αυτά, όταν έχω το κείμενο στα χέρια μου, μου αρέσει να το δουλεύω.

η απέναντι αμυγδαλιά άνθισε. 

...........................................


Τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι
δεκάξι και δεκάξι πόσα κάνουν;
Δεν κάνουν τίποτα δεκάξι και δεκάξι
και προπάντων όχι τριάντα δύο
έτσι ή αλλιώς
και φεύγουν.
Και το παιδί έκρυψε το πουλί
μες στο θρανίο του
κι όλα τα παιδιά
ακούν το τραγούδι του
κι όλα τα παιδιά ακούν τη μουσική
κι οχτώ κι οχτώ στη βόλτα τους φεύγουν
και τέσσερα και τέσσερα και δυο και δυο
στη βόλτα τους το σκάνε
κι ένα κι ένα δεν κάνουν ούτε ένα ούτε δύο
ένα ένα το ίδιο φεύγουν.
Και το πουλί λύρα παίζει
και το παιδί τραγουδάει
κι ο καθηγητής φωνάζει:
Πότε θα πάψετε να κάνετε τον καραγκιόζη!
Μα όλα τ' άλλα παιδιά
ακούν τη μουσική
και οι τοίχοι της τάξης
σωριάζονται ήσυχα.

Και τα τζάμια ξαναγίνονται άμμος

 
 
το μελάνι ξαναγίνεται νερό
τα θρανία ξαναγίνονται δένδρα
η κιμωλία ξαναγίνεται ακρογιαλιά
το φτερό ξαναγίνεται πουλί.

Ζακ Πρεβέρ, Κουβέντες

μτφρ. Μιχάλης Μεϊμάρης

εκδ. Καστανιώτη